Over berg en dal!

© Margret Dekker, Heerlen 2006



Wat er precies gebeurd is met Jezus en de leerlingen daar op de berg prikkelt misschien wel onze fantasie, het overstijgt onze alledaagse ervaringen. En wie zou dat niet willen? Zien, even, waar het leven toedient?Toch kunnen ook wij soms dingen meemaken waardoor die wonderlijke gedaante verandering dichter bij komt. Het evangelie verhaal brengt mij terug in BraziliŽ bij de eerste ontmoeting met Dom Helder Camara, de bekende bisschop uit Recife in BraziliŽ. Ik had veel over hem gehoord, en bijna al zijn boeken gelezen toen ik hem voor het eerst in levende lijve ontmoette. Ik had foto's van hem gezien, ik wist hoe hij eruit zag, een kleine†† indrukwekkend man. De eerste ontmoeting was in een gebied waar veel kleine boeren vervolgd werden en van hun land verdreven. Het bisdom spande zich heel erg in om de mensen te helpen bij het krijgen van de rechten van hun land. Ik was daar in een klein dorp om samen met anderen de mensen te ondersteunen. Toen alle boerenleiders gevangen werden genomen werd er een solidariteitsviering gehouden waarin Dom Helder zou voorgaan. Ik verheugde mij enorm op om hem te ontmoeten. Het begon als een ontgoocheling. Een kleine, zeer tengere man met een vermoeide blik kwam naar ons toe. Hij droeg een oude lichte toog, dat maakte hem armoedig en oud. Helemaal geen man om onder de indruk te raken. Teleurgesteld dacht iknog: dom Helder is zeker over zijn goede jaren heen.

Tot in de viering toen hij begon te preken: in het vuur waarmee hij het evangelie begon uit te leggen aan de arme boeren, veranderde hij totaal. Hij leek steeds groter te worden, alle vermoeidheid was uit zijn gezicht verdwenen en hij straalde een enorme kracht uit. De kracht die hij uitstraalde gafnieuwe moed aan mensen, ze durfden het weer aan om vol te houden en de lange weg van bevrijding te gaan.

 

Ik moet altijd aan Dom Helder denken als ik in het evangelie lees overwat de leerlingen meemaakten daarboven op de berg toen Jezus voor hun ogen veranderde in een stralendlicht.

 

Jezus is de berg op gegaan om alleen te zijn en daar te bidden, dat deed Hij telkens als er beslissende momenten in zijn leven waren. Zo ook nu en Hij neemt Petrus, Jacobus en Johannes met zich mee.Het is goed om ons te realiseren dat precies aan het verhaal van de gedaante veranderingvoorafgaat dat Jezus zijn leerlingen voorbereid op zijn lijden en dood, en ook dat allen die Hem willen volgen zullen delen in die weg van lijden. Petrus had daar hevig tegen geprotesteerd, hij wilde er niet aan het kan niet en het mag niet dat de weg van Jezus uitloopt op de dood.

 

Dat is vooraf gegaan aan de tocht naar de berg. En daarboven op de berg zien zij Jezus veranderen, stralend wit. En naast Hem verschijnen Mozes en Elia. Niet toevallig deze twee, zij zijn pijlers uitde geschiedenis van IsraŽl, twee voormannen in het geloof. Mozes die het volk weg heeft geleid uit de slavernij en van God de wet kreeg op de berg SinaÔ, en Elia een van de grootste profeten. Twee dragers van het geloof en vertegenwoordigers van Wet en Profeten.

 

Marcus zegt: ze onderhielden zich met Jezus. Hij vertelt ons niet waarover zij spraken. Maar zouden het geen woorden geweest zijn om Jezus en de leerlingen te bemoedigen? De woorden van twee mensen, twee leraren, die door de diepte van het leven zijn gegaan, en trouw bleven aan hun God, omdat ze geloofden dat God trouw blijft aan zijn volk.

Mozes die zijn volk weggeleid heeft uit Egypte, en die daarbij door goede en donkere dagen is gegaan. Mozes die in een diepe crisis kwam en bij God kwam klagenmaar die ook vol vertrouwen kon zeggen: God als U met ons meetrekt dan durven we verder.

††††

En Elia: op het hoogte punt van zijn profetenbestaan moest hij vluchten voor de koningin, alles leek voor niets. Elia die ook heel diep mocht ervaren dat God zich om mensen bekommert en hen niet in de steek laat.

 

In die ontmoeting met Mozes en Elia wordt de weg van Jezus scherp zichtbaar. Het is een weg die angst, pijn, vernedering en verwerping zal meebrengen, maar ook een weg waarop zichtbaar wordt dat God in zijn liefde en trouw mee zal gaan: verwerping en dood zullen het laatste woord niet hebben. En ook al zal het dal van het lijden nog zo diep zijn, de armen van God zijn niet te kort, de armen van God zullen lang genoeg blijken om Hem daaruit om hoog te trekken.

 

En wij?

Het leven brengt van alles mee: hoogte punten, diepte punten. Soms overkomen ze ons en hebben we er zelf niets in te zeggen. Ziekte, verlies van dierbaren, verlies van toekomst. Soms komt het lijden voort uit keuzes die we maken.

Het sterkst hebben mensen dat denk ik in de oorlog ervaren als ze opkwamen voor recht en vrijheid en daarom vervolgd werden. Maar ook in het leven van alle dagkun je tegenwerking, verdachtmaking, zorg of pijn ondervinden omdat je op komt voor een ander, omdat je het leed van een ander niet uit de weg gaat.

 

Ik hoop dat er voor ons allen ook momenten zijn zoals voor Jezus en zijn leerlingenop de berg. Momenten waarop we kunnen begrijpen wat de bedoeling is van ons leven en we zien welke weg we gaan.Momenten waarop we vertrouwen krijgen dat we niet zonder God zijn, dat God met ons meegaat, ook al komen er donkere dagen, ook al zien wij nog niet wat de zin is van de dingen die ons overkomen.

 

Ervaringen op de berg, topervaringen, ze worden ons gegeven als een bemoediging, als een steuntje in de rug, als een oppepper.

Maar we kunnen niet op de berg blijven. Samen met Petrus zullen we leren dat het volgen van Jezus niet gebeurt in een tent boven op de berg. Het gebeurt beneden in het dal, daar waar de mensen zijn. In het dal waar pijn is, leed en zorg. Het dal van onze eigen zorgen en pijn, het dal van de kerk waar soms zulke ontmoedigende dingen gebeuren, het dal van onze wereld met zijn oorlogen, geweld en verkrachting van menselijke waardigheid. In dat dal wordt zichtbaar of we werkelijk volgelingen zijn van de Heer, werkers aan Gods omgekeerde wereld.

 

Dat is geen kleinigheid en daarbij kunnen we wel van de momenten gebruiken die ons af en toe uitillen boven het alledaagse.††

 

En ik wens u toe, ik gun u zo graag, zoín ervaring als ik had bij de ontmoeting met Dom Helder, zoín moment waarop je even mag zien dat er een grotere kracht met ons bezig is dan wij kunnen bedenken en vermoeden. Zoín moment waarop je ziet hoe Gods licht in mensen straalt, zoín moment dat ons bemoedigt en ons weer nieuwe kracht geeft om verder te gaan.