Navolging, niet zo eenvoudig....

© Harrie Renckens, Heerlen 2002



Een tijdje geleden stond ik in de rij voor de kassa in een supermarkt. Voor me stonden twee vrouwen van middelbare leeftijd druk met elkaar te praten. Je moet toch wat in de winkel als je zo lang moet wachten. De ene vrouw zei: ‘Als ik van te voren had geweten hoe hij eigenlijk was, was ik nooit met hem getrouwd.’. ‘Ja ‘, zei de ander,’ dat weet je nooit als je eraan begint.’. ‘Toch blijf ik bij hem, al is het maar vanwege de kinderen’ zei de eerste weer, ‘maar het is elke dag opnieuw een gevecht, vooral met mezelf’

Aan dat gesprek dacht ik toen ik het verhaal uit de eerste lezing over Jeremia las. Ook hij levert een gevecht met zichzelf. Hij heeft ervoor gekozen profeet te zijn, dat wil zeggen onrecht aanklagen, mensen op hun oneerlijkheid wijzen, spreken voor hen die geen stem hebben. Steeds weer wordt hij uitgelachen door de mensen en als hij het bijltje erbij wilt neergooien gaat hij ondanks alles toch door. Een innerlijke kracht dwingt hem daartoe. Veel missionarissen, werkers in vierde-wereld-groepen hebben dat ook. Vaak worden zij verscheurd door dat dubbele gevoel van enerzijds innerlijk gedreven worden dat werk te doen en anderzijds de blijvende aandrang om van dat werk te vluchten: ‘wat ik doe, heeft toch geen zin het haalt allemaal niets uit’.

Eigenlijk gaat dat zo bij elke belangrijke keuze die men in het leven maakt. Het begin is prachtig, de hele wereld lacht je toe. Maar na verloop van tijd staat de twijfel toe, ga je jezelf vergelijken met anderen en denk je: ’ Had ik toen maar anders gekozen!’ Ik denk dat de evangelist Matteüs in de tweede lezing zich richt tot mensen die Jezus willen navolgen en aangemoedigd en gewaarschuwd moeten worden.

Die navolging van Jezus is dan toch echt niet eenvoudig. ‘Als iemand achter mij aan wilt komen, laat hij dan breken met zichzelf, zijn kruis opnemen en Mij volgen.’ zegt Jezus. Harde woorden van Jezus.

Het gaat Jezus hier niet om het gebruikelijke lijden van mensen, honger, ziekte, ongeluk verdriet, maar om het lijden dat voorkomt uit het volgen van Jezus. Dan denk ik aan de gevolgen van een bewuste levenskeus als Christen, zoals het afzien van de jacht op geld en overbodige rijkdom, het adopteren van in de steek gelaten kinderen, afzien van een huwelijk om heel intensief met en voor de armsten te kunnen werken.

Ik zie mezelf zoiets niet doen. Toen ik jong was kon ik zulke levenskeuzes maken, nu heb ik net als velen onder u een gezin een huis en ander bezit waarvoor geld verdiend moet worden.

Maar ook dan kan ik serieus werk maken van de navolging van Jezus, net als de leerlingen tot wie het evangelie van vandaag als eersten gericht was. Ik kan bijvoorbeeld niet meedoen met de jacht op nog meer overdadige luxe en daarentegen meer aandacht besteden aan gezin en vrienden. Ik zou op mijn werk en elders ervan afzien om over andere mensen kwade dingen te vertellen, ervan afzien met mijn ellebogen te werken, ervan afzien alleen aan die mensen aandacht te besteden van wie ik wat terug kan verwachten. Och er is zoveel te doen, maar misschien wel nog meer te laten in deze wereld waarin wij Christen willen zijn. Wanneer dan in de media wordt gesproken over herstel van normen en waarden, waarmee men dan eenvoudig bedoelt te zeggen dat de oude vanzelfsprekende fatsoensregels van vroeger hersteld moeten worden, mogen wij best kritisch zijn en de echte christelijke waarden proberen te herontdekken.

Waarachtige navolging is het uitvoeren van Gods gedachten. Maar welke zijn die gedachten. Zelfs Petrus wordt door Jezus op zijn nummer gezet als hij meent Gods gedachten te kennen.

Benedictus, de Vader van het westelijke monnikendom, heeft in zijn regel geschreven over het kennen van Gods gedachten. Men moet allereerst luisteren naar de stemmen van anderen. Maar daarbij blijft het niet.  Het is niet alleen een kwestie van luisteren, want dan bestaat nog het gevaar dat alle gevoel wordt weggeredeneerd. Het is dus ook een zaak van het hart. Gehoor geven aan je eigen innerlijke roeping heeft bezieling, heeft vuur nodig, om niet een stille dood te sterven. Het zal niet altijd voor de wind gaan. Er zal ook tegenwerking en onbegrip zijn, juist als bij Jezus. Dat dien je vooraf goed te beseffen En dan pas komt de uitvoer van de gedachten of met de woorden uit de brief aan de Hebreeën: ‘Laten wij vastberaden de wedstrijd lopen waarvoor we ons hebben ingeschreven’ Alleen door goed te voelen wat er diep in ons hart leeft aan bezieling en inspiratie, kan zijn Geest zich baan breken in ons hart. Dan is werkelijk dat vuur van bezieling mogelijk in ons innerlijk. Er is een weg naar leven en vrijheid in God.
Tot slot ter overdenking nog een strofe uit een bekend lied dat goed past bij het thema van vandaag:

 

Een mens te zijn op deze aarde, in deze wereldtijd,

Dat is de Geest aanvaarden die naar het leven leidt

De mensen niet verlaten, Gods woord zijn toegedaan

Dat is op deze aarde de duivel wederstaan.