2e Pinksterdag

© Annemarie Noijen, Heerlen 2009



Ik zal jullie een andere helper geven, de geest van de Waarheid. Zo lazen we net in het evangelie. Maar ja, wat is waarheid?

Ik wil graag beginnen met een tekst van Toon Hermans, die schrijft over ‘wat is waarheid’ en hij ziet die ‘echte waarheid’ vooral in de natuur. Hij schrijft:

Wat mij altijd treft in het landschap is de volmaakte waarheid.

Zie je een eik, dan kun je er ook donder op zeggen dat het een eik is.

Het is geen iep die zich aanstelt als een eik.

Er is geen gekunsteld decorum, geen onechtheid,
geen
verkleedpartij, geen aangeleerd gedragspatroon
en geen pose die intimidatie van andere eiken beoogt.

De eik is eik en zo gedraagt hij zich ook.

De eik is eik zoals de boterbloem boterbloem is.

De is waarachtigheid in de natuur. (….)

 

Ja, wat is waarheid? En ‘waarachtigheid, zoals Toon Hermans dat formuleert, is een prachtig woord dat daarbij past. Want bij waarheid denken we aan heel veel verschillende dingen, soms zelf dingen die elkaar tegenspreken. Wie iets meegemaakt heeft, dat hem erg geraakt heeft (een ongeval, een spannende show of gewoon een bijzonder dagje speeltuin) vertelt daarover op zijn eigen manier en vanuit zijn eigen beleving. En dat is dan voor de verteller ‘echt waar’. Het is zijn of haar weergave van feite waarvan hij of zij getuige is geweest. En dat kan toch allerlei verschillende verhalen opleveren.

Maar het woord ‘waarheid’ heeft in de bijbel een andere klank. Er wordt dan niet gedacht aan feiten, aan wat je meemaakte als toeschouwer, maar aan wat door jezelf gedaan moet worden. de vraag is niet: geef je goed weer wat je om je heen hebt zien gebeuren, maar: komen mensen met jou bedrogen uit of blijk je betrouwbaar in je daden? Als daaruit te zien is dat men van je op aan kan, dat je iemand bent die doet wat-ie zegt, dan ben je een mens van waarheid, iemand die in waarheid wandelt. Een waarachtig mens. Zoals een eik een eik is en een iep een iep.

 

Maar het blijft allemaal nogal vaag en abstract. Waaraan zie je nu dat ik een waar, een waarachtig mens ben. Of juist niet. Waar komt die Geest van de Waarheid nu in tot uiting?

In de eerste lezing horen we heel concreet wat die Geest van God, die Geest van de waarheid met mensen doet, met ons kan doen. Of nog preciezer gezegd: hoe mensen kunnen zien aan ons of wij ook zelf mensen van de waarheid zijn, waarachtige mensen

Die lezing eindigt met de zin: Als wij leven door de Geest, laten we ons dan ook gedragen volgens de Geest. en dat gedrag dat noemt Paulus ‘de vruchten van de Geest’; datgene wat zichtbaar is voor de buitenwereld en waaraan mensen te herkennen zijn als ‘echt’ en ‘waarachtig’. En hij noemt dat: liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, vertrouwen, zachtmoedigheid, zelfbeheersing.

Mooie woorden en nog mooier als het in daden te zien is. en ik zou willen verwijzen naar die mooie voorbeden die we gisteren gelezen hebben: om liefde, die de eerste en belangrijkste is, want God is liefde. En wij zijn zijn beeld en gelijkenis. Om vreugde, want wie vreugde uitstraalt kan harten van mensen verwarmen. Om vrede, want als we haar kunnen blijven zoeken temidden van conflicten en ruzie, wordt deze wereld werkelijk een paradijs op aarde. Om geduld, want in een echte, mooie wereld is niemand te klein, te langzaam of te weinig begaafd. Om vriendelijkheid en goedheid, want de kern van alle kwaad zit vaak in de murmuratio, in het geroddel en onderhands geklaag, dat een bodem van ontevredenheid legt. Om trouw en vertrouwen; trouw aan de mensen, trouw aan je ideaal, trouw aan jezelf om zo te kunnen groeien als mens en als gemeenschap. Om zachtmoedigheid want wie als een olifant door de porseleinkast gaat, maakt alles wat kwetsbaar en klein is stuk. Om zelfbeheersing die de ‘korte lontjes’ in onze samenleving kan temmen, die probeert de eigen onvrede en die van anderen op een positieve manier te uiten en samen naar oplossingen te zoeken.

En voor dat alles hebben we heel veel ‘geest’ nodig, veel geestkracht. Maar als we daarvoor willen gaan, daaraan willen werken, dan komt er opnieuw beweging in onze gemeenschappen en zijn we tekens van hoop voor ieder die het wil zien.

Ik wens ons in die zin nog een fijne tweede pinksterdag. Amen.