Gedachten
voor deze tijd

← terug

Op zoek naar een nieuwe balans

Overheden staan in de hele wereld voor de moeilijke taak om een verantwoorde weg terug te vinden uit coronatijd naar wat premier Rutte het ‘nieuwe normale’ leven noemt. Uiteenlopende belangen moeten worden afgewogen. Wat weegt zwaarder: eenzaamheid bij tal van ouderen of het coronasterftecijfer zo laag mogelijk houden? Werkloosheid van mensen en faillissementen of het voorkomen van verdere verspreiding van het virus? Hoever kan de overheid gaan met maatregelen die diep in het leven van mensen ingrijpen? Hoe belangrijk is de economie, hoe belangrijk het sociale leven in een situatie waarin artsen en epidemiologen allereerst worstelen met een medisch probleem? Het zijn moeilijke afwegingen, en eerdere ervaringen waaruit we kunnen leren, zijn er niet. De juiste balans vinden, daar gaat het om.

Ook in het leven van de vele mensen die rechtstreeks getroffen zijn door corona. Hun leven is vaak al op de kop gezet. De mensen die iemand aan corona hebben verloren, maar niet bij de uitvaart konden zijn. Mensen die hun werk verloren hebben of hun winkel of bedrijf moeten sluiten. Gezinnen die ontwricht raken door thuiswerken en omdat de scholen gesloten zijn. Ouderen die hun huis niet uit kunnen en geen bezoek ontvangen. Allemaal moeten zij de balans in hun leven zien te herstellen.

En dat geldt ook voor degenen die onder corona niet zo veel te lijden hebben. Want die mensen zijn er ook. Maar ook voor hen is er iets veranderd. Zij voelen aan dat de samenleving ontregeld is en mensen van slag zijn. En dat heeft natuurlijk ook invloed op hun leven. Ook hun leven is niet meer helemaal zoals het was.

De wereld zal er na corona niet heel anders uitzien, denk ik. Maar misschien hier en daar toch een beetje. Het zou kunnen. Niet terug naar de oude situatie, alsof die zo ideaal was. Maar op zoek naar een nieuw evenwicht tussen de dingen die we altijd al deden of niet deden, de tijd die we voor onszelf hebben en de tijd die we doorbrengen samen met anderen, onze eigen besognes en onze aandacht en zorg voor anderen, het managen van de actuele situatie en het plannen maken voor de toekomst.

Geen revolutie in ons leven. Geen totaal nieuw begin. Maar hier en daar een nieuw beginnetje, voorzichtig eens iets nieuws proberen. Kijken of het niet ook anders kan. Het klinkt weinig ambitieus. Maar wie weet, een minieme verschuiving op de weegschaal kan de hele zaak doen kantelen. Hoe klein is dat virus niet – en we zien wat het heeft teweeggebracht!

En voor de Kerk? In Duitsland plaatste de bisschop van Hildesheim, Heiner Wilmer kanttekeningen bij het streamen van de zondagse eucharistievieringen dat opeens overal opdook, tot in de kleinste parochiekerken. Het is door velen toegejuicht als een stap het digitale tijdperk in, naar een moderne Kerk. Maar de Duitse bisschop ziet het als het symptoom van een probleem: alsof de Kerk niet van veel meer leeft (of hoort te leven) dan van de zondagsmis alleen. De Kerk kan en moet als levende gemeenschap van betrokken mensen op vele manieren worden opgebouwd. De bisschop zei het met zoveel woorden: ook een Pasen zonder Paasmis kan echt Pasen zijn. Dat geldt ook voor het komende Pinksterfeest. Het geldt voor elke zondag. De Kerk moet op zoek naar een nieuwe balans.

Zegt de bisschop daarmee iets nieuws? Welnee. Het is allemaal al te lezen in de officiële teksten van het Tweede Vaticaanse Concilie. En zeker heeft de Kerk ook in de eeuwen daarvoor haar evangelische en missionaire taak nooit vergeten, al heeft zij heel wat steken laten vallen bij de praktische invulling van die taak in het dagelijkse leven van gelovige mensen.

Het is waar: door corona worden we op onszelf teruggeworpen. We denken na over het leven, hoe precair en kwetsbaar het is. Hoe alleen we soms zijn. Ook in het sterven. Dat onze machtige economie kan instorten. Maar ook dat mensen veerkrachtig zijn en verbluffende nieuwe dingen kunnen bedenken om elkaar te helpen. Of een nieuwe weg kunnen inslaan met z’n allen: want nu de economie hapert, blijkt hoezeer de natuur op adem komt. Ook hier op zoek naar een nieuwe balans: tussen economie en natuur. Of het kan, weet niemand. Maar het zal moeten! En we voelen hoe belangrijk en waardevol het is bij een gemeenschap te horen. Dat je zonder gemeenschap iets belangrijks mist in het leven. Dat meer dan ooit mensen die uitgesloten zijn, niet mee kunnen doen, onze aandacht verdienen. Dat een gemeenschap niet vanzelf bestaat maar alleen bij de gratie van mensen die zich inzetten om er samen een te vormen. Je moet er iets voor doen! En dat kan op een heleboel manieren. Op oude en nieuwe manieren. Met een blik op het verleden en met een blik op de toekomst.

Coronatijd is een tijd van ellende maar ook van daadkracht en hoop die in slechte tijden het beste van de mens naar boven haalt. Op zoek naar een nieuw evenwicht. Het is een kans. Voor ieder van ons. Voor ons allen. Voor de wereld.

Rob Pauls

Zondagmorgen in Corona

  • de dag opent mijn ogen
  • de blik gefixeerd op het
  • nulpunt, snauwt iets van
  • een nieuwe tijd
  • nog is zijn gezicht
  • glad bijna plooiloos de
  • actuele cijfers marcheren
  • in de juiste richting
  • ondanks alle waarschuwingen:
  • de lente houdt geen afstand en
  • de vogels zingen zoals altijd
  • drinken we aandachtig
  • frustatiecocktails en lepelen
  • met fakemoes gevulde
  • verrassingseieren oefenen
  • danse macabre in stille
  • winkelstraten en op
  • terrassen-distantie breekt
  • een hele wereld
  • in scherven

Anita Seo Dornbach

De gebarsten kruik

Elke dag ging een waterdrager naar de rivier om water te halen. Aan een houten juk droeg hij 2 kruiken, de ene zo goed als nieuw, de andere oud en gebarsten.

En telkens als de waterdrager thuis kwam was de gebarsten kruik al half leeg.

Op een dag zei de oude kruik tegen de waterdrager: ik schaam me zo, omdat ik onderweg zoveel water verlies. Gooi me maar weg, die andere kruik voldoet veel beter.

Maar nee, zei de waterdrager, ik heb jou ook nodig. Heb je wel eens goed om je heen gekeken?

Die mooie bloemen groeien alleen maar aan jouw kant. Jij hebt alle planten en bloemen daar elke dag water gegeven en daarom bloeien er de mooiste bloemen.

Op verhaal

  • Jij gaf mijn verhaal de ruimte.
  • Jij bereikte mij in de stilte.
  • Stomgeslagen was ik.
  • Verbijsterd.
  • Woorden ontbraken mij.
  • Jij hielp mij om woorden te vinden.
  • Jij werd het begin van de uitweg.
  • Door de donkere nacht ging ik.
  • Niemand leek mij te zien.
  • Geen oor voor mijn roepen.
  • Jij was er haast onopgemerkt.
  • Jij verstond de taal van de liefde.
  • In jouw genegenheid was jij er.
  • In jouw uithouden met mij.
  • In jouw zijn-zonder-woorden.
  • Jij liet mij op kracht komen.
  • Geslagen als ik was.
  • Afgebrand als ik mij voelde.
  • Een nieuw uitzicht groeide.
  • Sterker kwam ik te voorschijn.
  • Een nieuw begin daagde mij uit.
  • Ik kwam aan het woord.
  • Ik kwam op mijn verhaal.
  • Ik hoorde mijn eigen lied.
  • Ik kon weer zingen van morgen.
  • Ik schreef een nieuw verhaal.
  • Je bent de moeite waard!

Marinus van den Berg

Soms

  • Heer,
  • soms is het alsof U niet bestaat.
  • Dan is alles leeg eenzaam en koud
  • Maar als ik dan weer
  • Uw ontferming voel
  • komt er een warmte rond mijn hart
  • als van een vuur
  • en ik wend mij
  • opnieuw tot U
  • met hoop in het hart.

Toon Hermans

  • Als die venijnige ijzerenheinige virusjes
  • die je niet ziet
  • Als die rondlopende
  • in de war schoppende
  • piepkleine stukjes verdriet
  • weg zullen kwijnen
  • en daarna verdwijnen
  • dat nergens nog een overschiet…
  • Dan zal ik je kussen
  • maar ja, ondertussen
  • doe ik dat maar niet

Joke van Leeuwen

Een nacht in het donkere bos

Een kleine vertelling om de moed erin te houden

Toen de jongen oud genoeg was moest hij, volgens het oeroude ritueel van de stam, een nacht alleen doorbrengen in het oerwoud. Hij moest al die tijd zijn ogen dicht houden, mocht zich niet verplaatsen en geen wapens dragen.

De jongen trok de jungle in en vond tegen de avond een boomstronk waarop hij ging zitten. Het duurde niet lang of er stak een storm op, en daarna barstte er een enorm onweer los. Hij hoorde bomen omvallen en voelde hoe de grond trilde van de blikseminslagen rondom.

Hij was doodsbang, maar bleef roerloos zitten.

Hij was doorweekt, maar gelukkig was de nacht klam en warm. Na het onweer kwamen de wilde dieren: achter zich hoorde hij een slang ritselen in de varens, een uil scheerde met een angstaanjagende schreeuw langs zijn hoofd, en hij hoorde voortdurend dichtbij het gesnuif van de gevaarlijke corona-wolf die in dat gebied al veel slachtoffers had gemaakt.

Hij was doodsbang maar bleef roerloos zitten.

Eindelijk begon hij de geuren van een nieuwe dag te ruiken en langzaam werd het licht. Voorzichtig deed hij zijn ogen open en keek eens om zich heen.

Toen zag hij een meter of tien verderop zijn vader zitten. Ook op een boomstronk.

Blij verrast stond de jongen op, ging naar zijn vader toe en vroeg:‘Wat doet u hier zo vroeg in dit gevaarlíjke bos?’

Zijn vader antwoordde: ‘Mijn jongen, ik waak hier al de hele nacht over je. Je dacht toch niet dat ik je bij zo’n beproeving alleen zou laten!’

Hein Stufkens

  • Zou het kunnen zijn...
  • Dat terwijl wij ziek worden,
  • de aarde kan helen
  • Dat nu van alles verandert en stopt,
  • de natuur weer door kan gaan.
  • Zou het kunnen zijn...
  • Dat nu de wereld vertraagt,
  • de liefde kan versnellen
  • Dat druk zijn en naar buiten racen en vliegen,
  • de rust vinden en naar binnenkeren wordt.
  • Zou het kunnen zijn....
  • Dat als we thuis moeten blijven,
  • we weer kunnen ervaren van wie we houden
  • Dat nu de maatschappij zo leunt op de zorg,
  • we beseffen hoe ontzettend belangrijk dat is.
  • Zou het kunnen zijn...
  • Dat de wereld en de luxe om ons heen nu kleiner wordt,
  • zodat we ons eigen grote hart weer kunnen voelen
  • Dat nu we goed voor onszelf en anderen moeten zorgen,
  • Ontdekken dat zelfliefde en naastenliefde noodzakelijk is.
  • Zou het kunnen zijn...
  • Dat nu we samen strijden tegen hetzelfde,
  • de eenheid in de verschillen kan worden gevonden
  • Dat als we elkaar nodig hebben,
  • herontdekken hoe saamhorigheid voelt.
  • Zou het kunnen zijn....
  • Dat na de chaos en strijd van deze tijd,
  • een nieuwe wereld wordt geboren
  • Dat na de angst en onzekerheid,
  • de liefde en waardering voor elkaar en de aarde terugkeert.
  • Zou het kunnen zijn....
  • Dat het zo moet zijn,
  • opdat de liefde wederkeert.

CORONA - met de billen bloot

We staan er mooi op met zijn allen! Wat een oorlog niet vermag, presteert een onzichtbare virus binnen een paar maanden. De wereld ligt plat en we zitten met zijn allen als ratten in de val! We hebben geen idee hoe het afloopt, niemand wordt in principe gespaard, van prins tot premier, van Annemieke tot Zacharia. Zo maar een einde aan Ontwikkelde en Zich- Ontwikkelende Landen. Voor het eerst sinds lange tijd kjjken we elkaar als gelijken in de ogen en beseffen we hoe kwetsbaar ons bestaan is en wij als blinden zijn blijven hollen naar de afgrond van onze zekerheid en arrogantie.

We hebben het verknald; we dachten eindeloos te kunnen doorgaan, de natuur uitbuiten en vervuilen, natuurwetten verbuigen, blijven groeien, niet ter verbetering van het lot van mensen maar om geld, macht en .....ja, waarom eigenlijk, waar waren we mee bezig?!

Nu zitten we op de blaren. In Ghana, als in veel andere landen, moeten we binnen zitten, twee weken lang en hopen maar dat Corona zich laat vangen. Voor veel mensen hier is het onmogelijk om voedsel in te slaan en thuis afstand te houden. Geen werk, geen geld, geen opvangnet. Terug naar overleven, van dag tot dag. En duizenden moeten gebruik maken van openbare toiletten. U denkt toch niet dat er ook maar gedacht kan worden aan subsidie of vergoedingen!! Of dat veel mensen spaargeld hebben, een ongehoorde luxe! En E- learning staat nog aan het begin en is hier weggelegd voor een handjevol rijkere studenten die zich duurdere scholen kunnen veroorloven. De rest van de scholieren zit te verpieteren!

Crisis-tijd, gaan we er van leren? Kunnen we grenzen stellen aan de economie, mogen alle mensen van de voordelen van globalisering genieten en gaan we eindelijk eens echt delen en de stiekemerds, billionairs en millionairs, die hun belastinggeld verborgen houden, op het matje roepen? Zij kunnen, zouden moeten, zouden moeten worden gedwongen, een wereldwijd "Marshall-achtig" plan te ondersteunen en financieren om de wereld voor te bereiden of zelfs te vrijwaren van de gevolgen van een volgende epidemie.

Het is tijdens al mijn missionaire jaren overduidelijk geweest: de kloof tussen arm en rijk, die potjandorie alsmaar breder wordt, zal moeten worden gedempt voordat we mogen dromen van wereldvrede en gelijkwaardigheid in levensverwachting. Ik ga niet somber zitten doen maar hoop dat we allemaal sober willen worden. Nooit was het zo aangrijpend duidelijk dat het lot van de ene mens verbonden is met dat van de ander.

Oprechte religie had ons dat al lang verteld, of niet soms, maar we hadden het lef niet om paard en man te noemen in het gevecht om rechtvaardige verhoudingen en hebben te veel naar boven gestaard, ons niet volledig bewust dat het God om mensen gaat en die "wereld van boven" door ons mensen naar beneden moet worden gebracht, zichtbaar en leefbaar gemaakt.

CARPE DIEM! Pluk de dag, grijp de kans!

Joop Visser SMA

En toch

  • Deze wereld is verschrikkelijk; er is geen beginnen aan.
  • En God zwijgt zo diep dat je denkt: hij bestaat niet. Zo voelt het.
  • Er is maar één oplossing: dat je ‘en toch’ zegt en ‘hier ben ik’.
  • En om je heen kijkt of er nog iemand is die ook….
  • En dat je dan samen probeert wat je redden kunt.
  • En is er niemand die ook…., dan maar alleen.
  • Misschien is er wél iemand die ook….
  • Misschien wel twee of drie, zo is de man Jezus ook begonnen.
  • Hij zag niemand. En toen zag hij er één.
  • En toen nog één, en toen nog één.

Huub Oosterhuis

Samen

  • Wie alleen loopt raakt de weg kwijt,
  • alleen uit de gemeenschap
  • komt de wijsheid.
  • Eén hand alleen kan geen touw
  • om een bundel knopen.
  • Wie alleen loopt raakt de weg kwijt.
  • Wie dan valt,
  • heeft niemand om haar op te helpen.
  • Wie dan schreeuwt,
  • heeft niemand die haar hoort.
  • Wie alleen loopt,
  • gaat zwaar gebukt onder haar last,
  • niemand deelt haar vreugde of haar verdriet.
  • Wie alleen loopt raakt de weg kwijt.
  • Haar kola eet ze alleen.
  • Ze heeft twee voeten,
  • ze heeft alleen maar twee armen,
  • ze heeft maar twee ogen.
  • In de gemeenschap
  • heeft ieder duizenden handen,
  • heeft ieder duizenden voeten
  • loopt niemand ooit alleen.

Patrice Kayo, Kameroen

Op verhaal

  • Jij gaf mijn verhaal de ruimte.
  • Jij bereikte mij in de stilte.
  • Stomgeslagen was ik.
  • Verbijsterd.
  • Woorden ontbraken mij.
  • Jij hielp mij om woorden te vinden.
  • Jij werd het begin van de uitweg.
  • Door de donkere nacht ging ik.
  • Niemand leek mij te zien.
  • Geen oor voor mijn roepen.
  • Jij was er haast onopgemerkt.
  • Jij verstond de taal van de liefde.
  • In jouw genegenheid was jij er.
  • In jouw uithouden met mij.
  • In jouw zijn-zonder-woorden.
  • Jij liet mij op kracht komen.
  • Geslagen als ik was.
  • Afgebrand als ik mij voelde.
  • Een nieuw uitzicht groeide.
  • Sterker kwam ik te voorschijn.
  • Een nieuw begin daagde mij uit.
  • Ik kwam aan het woord.
  • Ik kwam op mijn verhaal.
  • Ik hoorde mijn eigen lied.
  • Ik kon weer zingen van morgen.
  • Ik schreef een nieuw verhaal.
  • Je bent de moeite waard!

Marinus van den Berg

Onverwacht licht

  • Onverwacht kan er toch nog licht schijnen
  • voor wie moet gaan door de nacht.
  • Onverwacht kan er toch nog licht doorbreken
  • voor wie moet gaan door de mist.
  • Licht voor wie de nacht kent
  • van gemis en leegte
  • Licht voor wie de mist kent
  • van verwarring en onzekerheid.
  • Onverwacht nog:
  • het licht van de aandacht
  • het licht van gezien worden
  • het licht van de liefde.
  • Onverwacht licht,
  • verrassend anders
  • voor wie licht blijft verwachten.

Marinus van den Berg.

God heeft ons nodig

  • "Ik heb gehoord dat velen van jullie
  • zitten te wachten op een wonder
  • een wonder dat Ik, jullie God
  • de wereld zal redden.
  • Hoe zal Ik redden zonder jullie handen?
  • Hoe zal Ik rechtspreken zonder jullie stem?
  • Hoe zal Ik liefhebben zonder jullie hart?
  • Vanaf de zevende dag heb Ik
  • alles uit handen gegeven.
  • Heel mijn schepping en mijn wondermacht;
  • Niet jullie
  • maar Ik wacht nu op het wonder".

Hoop en bemoediging

  • Ja, er is angst.
  • Ja, er is isolatie.
  • Ja, er is paniekaankoop.
  • Ja, er is ziekte.
  • Ja, er is zelfs dood.

Maar

  • ze vertellen dat ze in Wuhan na zoveel jaren lawaai
  • weer de vogels kunnen horen zingen
  • Dat de lucht na een paar weken rust
  • niet langer dik met dampen is
  • maar helder en blauw.
  • ze vertellen dat ze in de straten van Assisi
  • mensen horen zingen voor elkaar
  • en hun ramen openhouden
  • zodat degenen die alleen zijn
  • de geluiden van familie om hen heen kunnen horen.
  • ze vertellen dat een hotel in het westen van Ierland
  • gratis maaltijden bieden en bezorgen aan huis.
  • En vandaag was een jonge vrouw die ik ken
  • bezig met het verspreiden van flyers
  • met haar nummer door de buurt
  • zodat de ouderen iemand hebben
  • die ze kunnen bellen...
  • En kerken, synagogen, moskeeën en tempels
  • bereiden zich voor om mensen te verwelkomen
  • en onderdak te bieden aan daklozen, zieken
  • en vermoeiden.
  • Over de hele wereld vertragen en reflecteren mensen
  • Over de hele wereld kijken mensen op een nieuwe manier
  • naar hun buren, en over de hele wereld worden mensen
  • wakker met een nieuwe realiteit.
  • Hoe groot we echt zijn.
  • Op hoe weinig controle we echt hebben.
  • Over wat er echt toe doet.
  • Liefde en van elkaar houden.
  • Dus we bidden en we herinneren ons dat
  • er angst is
  • maar er hoeft geen haat te zijn.
  • Ja, er is isolatie
  • maar er hoeft geen eenzaamheid te zijn.
  • Ja, er is paniekaankoop
  • maar er hoeft geen gemeenheid te zijn.
  • Ja, er is ziekte
  • maar er hoeft geen ziekte van de ziel te zijn
  • Ja, er is zelfs dood
  • maar er kan altijd een wedergeboorte van liefde zijn.
  • Wees dus bewust van de keuzes
  • die je maakt om nu te leven.
  • Adem vandaag.
  • Luister achter de geluiden van je paniek
  • en hoor de vogels zingen weer!
  • De lucht klaart op!
  • De lente komt eraan!
  • En we zijn altijd omgeven door liefde!
  • Open de ramen van je ziel!
  • En hoewel je misschien niet
  • de lege straten aan kan raken:
  • Zing!

Richard Hendrick (Brother Richard)

Ierland, 13 maart 2020